21 Kasım 2014 Cuma

Kırıkları Toplama Zamanı




Tanımla kendini, sen kimsin?
Kimliğinle varsın çünkü dünyada.
Bir tanımın yoksa kendi kelimelerinle,
kendine dair,o zaman sen
sen değilsin; sen sende değilsin.
Senin tanımlarını başkası yapıyorsa,
kelimelerin boşlukta asılı kalıyorsa,
üzülmelisin!
İnsandan başla mesela, insan
nedir? “İnsan; yürüyen bir hayvan,”
diyorsan, “...birbirine kurt olan.
”diyorsan, “Ünsiyet miydi neydi,
bir şeyler daha vardı ama...”diye
çağrışımlar varsa zihninde; kafan
karışmış kardeşim, aklını temizle!
Birey, fert, şahsiyet diye kavramlar
uçuşurken zihninde sen ısrarla
birey kelimesinde takılıyor, onda
karar kılıyorsan; taşların yerinden
oynamış demektir.
Şahsiyetin inşasını kim yapar bilmiyorsun
demektir.
Şahsiyetin yoksa, zaten hiçbir şeyin
yoktur ama neyse...
“Aile olmak nedir?” diye sorsan.
Aile olmak, birbirine dayanıp birbirinden
güç almak yerine, birey
olup tek başına ayakta durmak, tek
başına yaşamaksa tercihin; kavramlarını
sen kurmuyorsun demektir.
Şiddet gelip gelip kapına dayanıyor,
bazen içeri dalıp dilsiz bir dilde
konuşmaya başlıyorsa; sen yok
olmuşsun demektir. Sevgi-şiddet,
aile-şiddet, merhamet-şiddet,
aşk-şiddet... Yan yana gelmemesi
gerekenler yan yana geliyorsa, boşanmak
için can atan insanlar ülkesine
dönmüşse yaşadığın topraklar;
aile olamıyorsun demektir. Duyguların
karışmış kardeşim, duygularını
temizle!
Çocukları bir emanet titizliğinde görecekken,
bir mülkiyet gibi bakmaya
başlamışsan vah sana! Emanetlerin
etrafa dağılmışsa kırık bir cam bardak
parçası gibi, yanmalı için.
Günün sonunu bile göremiyorsan,
içine üflenen soluğun sahibine sığın.
Çünkü sen basiret ve ferasetinle
çağları öreceksin. Elbiseni temizle!
Kırıkları toplama zamanı.
Sabretmelisin. Fakat sabır nedir,
bilmelisin önce!
Sen merhamet çınarını büyütmek,
emanetleri ehline eksiltmeden vermekle
sorumlusun. Kelimelerin bir
kuş gibi kanatlanıp yürekler okşamalı.
Sabrın dağları deldiğini bilmelisin.
Tohumlar ekmelisin asırlık.
İlk emanet sensin. Kendine ihanet
etme. Kendini bulursan, kendin
olursan ışık görülecek ufukta.
Hayatı tanımlamayı başkalarına
ihale etmiş biri, başkasının yerine
yaşıyordur. Kendi adına yaşamayı
öğrenmelisin. İyilik-kötülük, doğruluk-
yanlışlık, adalet-zulüm, kâr
–zarar, hak-batıl tanımlarını bir kez
daha sorgula.
Taşların yerini kim belirliyor? Yerinden
edilen her bir taşın yerine ne
konuluyor? Kim için yaşıyoruz? Ne
için çabalıyoruz bir ömür boyunca
bir daha bak!
Emeklerimiz kurda kuşa yem olsun
istemeyiz çünkü.

Ayşe Bostancı
Turuncu Dergisi Kasım 2014 

13 Kasım 2014 Perşembe

Sırların Mimarı, Mimarların Dehası;Mimar Sinan

Ecdad Sinan, deha Mimar, bunu
planlamış ve bize tam da anlattığım
gibi bir kurguyla bu mesajı 400 yıl
sonra ulaştırmayı başarmış. “Nasıl
olur?” demeyin oldu. Bu naif düşünce,
bu zeka, bu ustalık bize imkansız
gibi görünse de sanırım eşi benzeri
olmamak böyle bir şey.
Mimar Sinan’ın (1490-1588) şaheserlerinden
biri olan Şehzadebaşı
Câmii’nin 1990’lı yıllarda devam
eden restorasyonunu yapan firma
yetkililerinden bir inşaat mühendisi,
câminin restorasyonu sırasında yaşadıkları
bir olayı şöyle anlatmıştı:
“Câmi bahçesini çevreleyen duvarlarda
bulunan kapıların üzerindeki
kemerleri oluşturan taşlarda yer
yer çürümeler görüldü. Restorasyon
programında bu kemerlerin
yenilenmesi de yer aldı. Biz inşaat
fakültesinde teorik olarak kemerlerin
nasıl inşa edildiğini öğrenmiştik
fakat taş kemer inşası ile ilgili
pratiğimiz yoktu. Kemerleri nasıl
restore edeceğimiz konusunda
ustalarla toplantı yaptık. Sonuç
olarak kemeri alttan yalayan bir
tahta kalıp çakacaktık. Daha sonra
kemeri yavaş yavaş söküp yapım
teknikleri ile ilgili notlar alacaktık
ve yeniden yaparken bu notlardan
faydalanacaktık. Sökmeye, kemerin
kilit taşından başladık. Taşı yerinden
çıkardığımızda hayretle iki taşın
birleşme noktasında olan silindirik
bir boşluğa yerleştirilmiş bir cam
şişeye rastladık. Şişenin içinde dürülmüş
beyaz bir kağıt vardı. Şişeyi
açıp kâğıda baktık. Osmanlıca bir
şeyler yazıyordu. Hemen bir uzman
bulup okuttuk. Bu bir mektup idi ve
Mimar Sinan tarafından yazılmıştı.
Şunları söylüyordu:
“Bu kemeri oluşturan taşların ömrü
yaklaşık 400 senedir. Bu müddet
zarfında bu taşlar çürümüş olacağından
siz bu kemeri yenilemek
isteyeceksiniz. Büyük bir ihtimalle
yapı teknikleri de değişeceğinden
bu kemeri nasıl yeniden inşa
edeceğinizi bilemeyeceksiniz. İşte
bu mektubu ben size, bu kemeri
nasıl inşa edeceğinizi anlatmak için
yazıyorum.”
Koca Sinan mektubuna böyle başladıktan
sonra o kemeri inşa ettikleri
taşları Anadolu’nun neresinden
getirttiklerini söyleyerek izahlarına
devam ediyor ve ayrıntılı bir biçimde
kemerin inşasını anlatıyordu.
Mimari dehasının yanı sıra sorumluluk
duygusunun ne denli gelişkin
olduğunu, zekasını ne kadar üst
düzeyde kullanabildiğini, ileri görüşlülük
konusunda ne kadar sınırları
zorlayabildiğini ve tabi ki hiç tartışılamayan
ustalığını ne kadar büyük
bir hünerle sergilediğini bu olayla
bir kez daha bizlere hatırlattı.


SELİMİYE CAMİİ’NİN SIRLARLA
ÖRÜLÜ KUBBESİ
Mimar Sinan’ın, Selimiye Camii’nin
kubbesini o genişliğe
oturtmak için 13 bilinmeyenli bir
denklemi matematiğin bilinen
4 ana işleminden farklı beşinci
bir işlem oluşturarak çözdüğü
söylenir. Ayrıca minarelerin şerefelerine
çıkanların yolda birbirlerini
görmemeleri ise büyük bir
dehanın ürünüdür. Almanlar aynı
sistemi meclislerinin önündeki
dev kürede kullanmışlar.


Yazının tamamını Ekim 2014 sayımızda okuyabilirsiniz...
Dergimize ulaşmak için lütfen iletişim sayfamızı ziyaret ediniz...

6 Kasım 2014 Perşembe

Röportaj- İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş


.....

T.- İstanbul için “Dünyanın Kültür Başkenti” diyebilir miyiz?
K.T.- Burada bütün kültürlerden izler bulunur. Bizans Uygarlığı’nın büyük eserleri, su kemerleri,
surlar, Ayasofya, mozaikler, Tekfur Sarayı ve daha birçok eser...
Elbette Osmanlı medeniyetinin merkezi burasıdır. Süleymaniye’den Topkapı’ya, Eyüp Sultan’dan Üsküdar’a kadar her yer bu büyük medeniyetin izlerini taşır. Haliç, Boğaziçi, Tarihi Yarımada, Marmara ve Karadeniz kıyılarıyla eşsiz bir tabiat manzarası sunar. İstanbul’u İstanbul yapan kültürel miraslar, yüzlerce yıllık yapılar, saraylar, camiler, külliyeler, medreseler, kiliseler, türbeler… İstanbul, insanlığın büyük ve paha biçilemez mirasını binlerce yıl boyunca muhafaza eden ender şehirlerdendir. 1400 yıllık Ayasofya, 1300 yıllık Arap Camii, 1600 yıllık şehir meydanı
Beyazıt, 1700 yaşındaki Dikilitaş ve Çemberlitaş hâlâ ayaktadır.
Son dönemde yaptığımız kültürel alt yapı yatırımları sonucunda da 2010 Avrupa Kültür Başkentliği unvanına sahip olduk. İstanbul, kongre merkezleriyle, sanat galerileri ve müzeleriyle cazibe merkezi haline geldi. Hiç akla gelmeyen isimlerin konserleri, çekimleri, seyahatleri, İstanbul’a ilişkin görüşleri hızla artıyor. Uluslar arası kültür camiasının İstanbul’un kültürel hayatını dikkatle takip ettiğini hepimiz biliyoruz.


....
T.- Prestij projeler (3. Köprü, Havaalanı, Kanal İstanbul) İstanbul’a nasıl bir vizyon kazandıracak?
K.T.- Asırlardır beklenen Avrupa’yı Asya’ya bağlayan Marmaray Projesi tamamlandı. Dünyanın gıpta ile baktığı 3. havalimanı, tüp geçit, şehir hastaneleri ve İstanbul ulaşımı için büyük önem addeden Yavuz Sultan Selim Köprüsü yapımı da devam ediyor.
Bu da Avrupa ile Asya’nın bağlarını daha da kuvvetlendiren kıtalar arası bir proje. Mahalle aralarına kadar uzanan metrolar, şehirlere uzanan hızlı trenler İstanbul’un marka değerini artıran projelerdir. Hedefimiz İstanbul’u bölgesinin ve dünyanın saygın şehirlerinden biri olmasının ötesinde, daha örnek bir şehir, bir cazibe merkezi haline getirmek. Biz İstanbul için bunları yeterli görmüyoruz.

...
T.- Döneminizde İstanbul için “Şehircilik” alanında nasıl bir yol tutulmuştur?
K.T.- Her şeyden önce planlı bir şehirleşme olmuştur. Biz İstanbul’da yaklaşık 60 yıldır gelişen plansız büyümeyi durdurduk.
İstanbul Metropolitan Planlama Merkezi ile İstanbul’un her noktasını bütüncül olarak planladık ve çalışmalarımızı bu anlayışla sürdürüyoruz. İstanbul’u planlarken bunu çevre illeri de hesaba katarak yapıyoruz. Biz çocuklarımıza gelecek tasavvurlarını olumlu yönde şekillendirecek sokaklar, mahalleler, şehirler emanet etmeyi amaçlıyoruz. Ne yazık ki bizler böyle şehirler emanet almadık. Bizler tarihi dokunun kuşatıldığı, yeşilin katledildiği, sağlıksız büyümüş gecekondularca çevrelenmiş şehirler emanet aldık. Şimdi bunların tam tersini bırakmak adına bir yol tutulmuştur.



Röportajın tamamını Ekim 2014 sayımızda okuyabilirsiniz...
Dergimize ulaşmak için lütfen iletişim sayfamızı ziyaret ediniz...

8 Ekim 2014 Çarşamba

Çocukta Özgüven Gelişimi



Anne ve babalar, çocukların toplum içerisinde iyi bir yer edinmesini isterler ancak bunu sağlamak için gerekli altyapıyı oluşturma konusunda ilk hassasiyeti kendilerinin göstermeleri gerektiğini pek fark edemezler.
Çocukta oluşturulacak özgüven, çocuğun toplum içerisinde ki yerini belirleyecektir. Nedir özgüven?
Özgüven, bir çocuğun, kendine yönelik iyi duygular geliştirmesi sonucu kendisini iyi hissetmesi demektir.
Başka bir deyişle kendisi olmaktan memnun olması ve bunun sonucu kendisi ve çevresiyle barışık olması demektir. Özgüvenin iki boyutu vardır: Kişinin, sevilebilir olma duygusu ve yeterli olma duygusu. Daha ilk yaşlardan, çocukların kendilerine yönelik iyi duygular geliştirmeleri, hayatlarında birebir ilişki kurduğu insanlar (anne-baba, öğretmen ve diğer
büyükleri, ilerleyen yaşlarda arkadaşları) tarafından
nasıl değerlendirdiklerine bağlıdır. Çocuktaki özgüvenin,
sevilebilir olma duygusunun temelinin, daha bebeklik
döneminde inşa edilmesi gerekmektedir. Erikson,
bu dönemde bebeğin, ihtiyacı olduğu durumlarda
ebeveyninden gerekli bakımı, ilgi ve sevgiyi alır ise
hayatı boyunca sahip olacağı ilk güven duygusunun
temelini atmış olduğunu söylemektedir. Genellikle
batı toplumlarında, bebeğin, ebeveyne çok bağımlı
olmaması adına çocuğun uzun süre ağlamasına
göz yumulur. Oysa bebekler, ya fiziki ihtiyaçlarının
giderilmesi ya da ebeveynlerinden sevgi ve ilgi
alabilmek için ağlarlar. Bebeği ile iyi bir iletişim
kurabilen anne, bebeklerin ağlama sebeplerini
rahatlıkla ayırt edebilirler. Bu doğrultuda ihtiyaçları
giderilen bebekte, önemsenme, karşısındakine
güven duyma duyguları gelişecektir. Bu ise gelecekte,
çocuğun, kendisine olacak güven duygusunun,
temelinin atılmasına sebep olacaktır. Nitekim bazı
kırsal bölgelerde yetişen özellikle erkek çocuklarının,
çocuk yetiştirme konusunda hiçbir bilgisi olmayan,
nasıl gördülerse çocuklarına da öyle davranan anne
ve babaların ellerinde nasıl bu kadar özgüvene sahip
olduklarını anlamakta zorluk çekeriz. Oysa göz ardı
ettiğimiz gerçek o çocuğun belki bir, belki de iki yıl
annesinin sırtında, sürekli onunla temas halinde ve
sevgi duygusunu birebir alarak büyüdüğüdür. Çocukta
oluşan bu güven duygusu, bebeğin annesinden ve dış
dünyadan, zamanla farklılaşmaya başlaması, ve ayrı
bir kimlik oluşturması için gereklidir. Bu dönemde ve
daha sonrasında bebek, maddi ve manevi ihtiyaçları
karşılandığı sürece önemsendiğini ve değerli olduğunu
hisseder.

Bebek, emeklemeye başladığı andan itibaren etrafı
araştırmaya da başlar. Bu yolla dünyayı ve çevresini
tanımaya çalışan çocuğa, ebeveynler tarafından
kısıtlamalarda getirilmeye başlar. Bebek elinin nereye
uzatsa “Yapma, cıss!” sesini duyar. Ya da objeyi
düşürür ve/veya kırar ise daha da büyük bir tepki ile
karşılaşır. Ya çocuk objelerden arınmış bir odada
yaşamaya mahkum edilir ya da objeler çocuğun
ulaşamayacağı yüksekliklere kaldırılarak koruma
altına alınır. Ebeveynlerin bu davranışları, çocuğa,’
Dokunma! Dokuduğunu mahvediyorsun. Kaldı ki
o obje senden daha önemli ve değerli.’mesajını verir.
Ama bu şu demek değil; çocuk, hiçbir kural ve ’hayır’la
karşılaşmadan, her şeye dokunur, her şeyi kırar
döker ve çocuğun özgüven gelişimi, kuralsızlıklarla kaimdir.
Burada şunu belirtmekte yarar var ki özgüven
eğitimi ne kadar önemli ise en az onun kadar önemli
olan bir diğer alan ise çocuğun toplumsal norm ve
kuralları, öğrenmesidir. Bu ise ancak çocuğa uygulanacak
olan uygun aile içi disiplin ile mümkündür.
Çocuğun özgüven oluşturması sürecinde, ifade edilen
ise kuralsızlık değil, ebeveynlerin, çocukları tarafından
yapılan hatalara karşı toleranslı olup onları pusturmak
yerini tekrar eyleme girebilme cesaretini vermeleridir.
Örneklersek, çocuk bir objeyi, kazara kırdığı zaman
ona kızmak yerine, obje kırıklarının, kendisine zarar
verebileceği ifade edilerek, bu objelere dokunurken
daha dikkatli olunması gerektiği, yoksa kırılan malzemenin
hiç önemli olmadığı vurgusu yapılabilir.
Türk aile yapısının genel özelliklerinden birisi olan
ebeveynlerin, çocuklarına karşı aşırı koruyucu bir
tutum sergilemeleri, çocuklarımızın özgüven gelişimi
önündeki en büyük engellerden birisidir. Çocuk, kendi
iradesiyle eyleme girmeye çalıştığı her zaman aile
tarafından korumaya alınarak, eylem daha başlangıç
safhasında engellenerek kendileri tarafından yapılır.
Sandalyeye çıkmaya çalışan çocuk, kucaklanarak sandalyeye
oturtturulur. Kaşığı alıp, kendi yemek yemeye
çalışan çocuğun, elinden, bazen üstünü kirleteceği ve
bazen de ‘ne yediğini fark edemem, az yer’ kaygısı ile
kaşık alınır ve anne tarafından yedirilir. Bu tip davranışların,
çocuğa verdiği mesaj yine ’Sen yapamazsın,
biz senin yerine yaparız. Senin yetin bunu yapmaya
yetmez.’ Zamanla çocuk, bu mesajı içselleştirerek
doğru olduğuna kendi de inanmaya başlar ve ebeveyninden
bağımsız olarak eyleme girme özelliklerini
kaybederler ki bu çocuğun karar verebilme mekanizmasını
da olumsuz anlamda etkiler.
Sevildiğini, önemsendiğini hissetmeyen, beklediği
yakınlık ve ilgiyi görmeyen, sürekli eleştirilen
ve olduğu gibi kabul edilmeyen çocuk kendisini
değerli hissetmez ve özgüven oluşturamaz. Problem
davranış sergileyen çocuklarda, uygun
davranış söndürme metotları uygulamak yerine direk
cezalandırma yoluna gitmek, çocuğun iradi davranış
göstermesini engellemektedir. Özellikle bu cezalandırma,
direk çocuğun kişiliğine yönelik bir tehdit şeklinde
tezahür ediyorsa, çocuk ’Ben değersizim.’ içselleştirmesini
yapacaktır. Bu tarz cezalandırmalara verilecek
örnekler: ’Senden zaten ne beklenir ki!’ ‘Aptal!’ ‘Geri
zekalı!’ ‘Başladığın hangi işi bitirdin ki bu işi bitireceksin!’
‘Beni üzdüğün için seni sevmiyorum! Senin annen
de olmayacağım!’. Bu türden cümleler, özgüven
inşasının önkoşulu olan kendini sevme
ve kendinden memnun olma ilkelerini
zedeliyor zira çocuk, yine ‘Bizim tarafımızdan
sevilmiyorsun, değer de görmüyorsun.’
mesajını alır. Bu olumsuz mesaj
bombardımanı altında çocuğun, kendi
hakkında olumlu düşünce geliştirmesi
beklenemez.
Çocuğa egemen olup onu kontrol eden
ebeveyn ve öğretmenler, çocuğu kendi
istedikleri biçimde davranmaya zorlayarak
özgüvenlerini sarsarlar. Toplumumuzda
her ne olursa olsun susan,
hakkını aramayan, duygu ve düşüncesini
ifade etmeyen çocuk ve gençler, saygılı
bireyler olarak daha çok itibar görüyorlar.
Aileleri tarafından aşırı kontrol altına
alınan ve kendilerini ifade zorluğu çeken
bu gençler, kendilerinin hayatını yaşamak
yerine diğerlerinin hayatını yaşıyorlar.
Özgüven eksiği olan bu gençler,
yaşamları boyunca büyük problemlerle,
karşı karşıya kalıyorlar. Elbette hak
arama mücadelesi içindi insanın duygu
ve düşüncesi ve tepkisini her ne şekilde
olursa olsun ifade edilmeli gibi bir düşüncenin
içerisinde olabilmenin imkanı
yok. Ancak uygun iletişim modeli ile ve
uygun ortamlarda, kendini rahatlıkla
ifade eden bir bireyin, özgüven oluşumu
tamamlanmış demektir.





Çocukların öz güvenlerini sağlamak için
aile ve toplumun yapabileceklerini maddeler
halinde şu şekilde sıralayabiliriz.

1-Var olmalarının sizin için ne kadar
önemli olduğunu onlara hissettirin. Onlara
olan sevginizin koşulsuz olduğunu
ve ne olursa olsun onları daima seveceğinizi
ve onlara destek olmaya devam
edeceğinizi ifade edin.

2-Ne yaparlarsa yapsınlar onları bağışlayın
ve sevgi ile emniyette olduklarını
hissettirin. Çocuklarınızı disiplin edin
ama bunu hiçbir zaman baskı ve katı
kurallarla yapmayın. Onları disiplin
etmek, katı kurallarla katı cezalar verme
şeklinde olmamalı. Çocuklar adaletsiz
davrandığınızda bunu çok iyi bilirler.
Onların güvenini sarsmayın.

3-Çocuğunuzun zayıf yanlarını görmezlikten
gelmeyin, dürüst olun, ama onları
eleştirmeyin. Çocuklar kendilerindeki
eksiklikleri ve kusurları kabullenmelidir.
Bunun yanı sıra iyi ve kuvvetli oldukları
yanları ile gurur duyabilmelidirler. Bunun
yolu ise sizlerin onların olumlu yanlarını
görmeniz, öne çıkarmanız ve onu bu
konuda desteklemeniz ile mümkündür.

4-Çocuğunuza kendisine has yeteneklerini
ortaya çıkartmasında yardımcı olun.
Çocuklar birbirlerinden farklıdırlar. Her
çocuğun farklı özellikleri ve yetenekleri
vardır. Çocuklarınıza kendi ilgi alanları
ve yetenekleri doğrultusunda faaliyetlerde
katılma imkanı sağlayarak onların
araştırılmaları ve yeni şeyler keşfetmeleri
ve başarı deneyimini yaşamaları için
destekleyin. Böylece kendilerine güven
duymalarını sağlamış olursunuz. Yaptıkları
ve ilgilendikleri şeylerin, sizin için ne
kadar önemli ve değerli olduğunu gösterin.
Katıldıkları faaliyetleri ve ilgilendikleri
şeyleri sorun, okulda katıldıkları
faaliyetlerin gösterilerine gidin.

5-Evinizde herkesin birbirine
güveneceği bir ortam oluşturun.
Duygularını, düşüncelerini,
sevgisini, başarı ya
da başarısızlıklarını, hayal
kırıklıklarını aile fertleriyle
rahatça paylaşabilen çocuklar
öz güvenli olurlar.

6-Onları özgüvenlerini
sağlayacak sözlerde bulunun
‘’Yardımların çok işime yaradı,
teşekkür ederim.’’ ya da
‘’Bu konudaki fikrini çok beğendim.’’
gibi sizlerle onların
katkılarına değer verdiğinizi
gösterin.

7-Beklentileriniz, çocuğunuzun potansiyeline uygun
olsun, onu aşacak beklentilerden kaçının. Her çocuğun
farklı yapabilme kapasitesi ve seviyesi vardır. Çocuğunuzun
bir şeyi yapamayacağını bildiğiniz halde bunu
ondan bekleyip sonunda hayal kırıklığı yaratmayın.
Ulaşabilecekleri hedefler amaçlayıp başarılı olmalarını
sağlayın. Böylece başarı deneyimlerini arttırın.

8-Çocuklarınıza sorumluluklar verin. Kendisine güvenilip
sorumluluk verilen çocuklar, kendilerini yararlı
ve önemli hissederler. Sadece çok özel yetenek ya
da başarılarına değil her şeyine değer verdiğinizi ve
taktir ettiğinizi belirtin. Küçük bile olsa güzel bir şey ya
da davranışı için onu övün ve bunun ne kadar önemli
olduğunu belirtin.

9-Kendilerine olan öz güvenlerinde azalma gördüğünüz
an harekete geçin unutmayın öz güvenli olmak,
kendini beğenmişlik ya da kibirlilik demek değildir. Öz
güven sadece olduğu gibi kabul edilmiş olmanın verdiği
kendini rahat, iyi ve güvenlik içinde hissetmektir. Başarısı
ile şımaran, kibirli davranışlar gösteren çocuğun
kendisine olan özgüveni yok ya da düşük demektir.

10-Kendi davranışlarınızla model olduğunuzu unutmayın.
Çocuklar size, sizin onlara veya büyüklerinize
davrandınız gibi davranacaklardır.

11-Çocuğunuzla ilgili problemleri onu suçlamadan ya
da onun karakterini eleştirmeden tartışın. Çocuklar
kendileri ile problemlerde kendilerine saldırıp eleştirilmeden
konuşulduğunda bu problemi çözmek için
çaba sarf ederler. Çocuğunuzun karakterine değil
yaptığı şeye hitap ederek konuşun.

Nur Özkaya
Eğitimci

Yazıyı Eylül 2014 sayımızdan okuyabilirsiniz.

29 Eylül 2014 Pazartesi

Türk Eğitim Sisteminin 2023 Vizyonu - Orhan Erdem / Milli Eğitim Bakanı Yardımcısı




Milli Eğitim Bakanlığı olarak gayemiz, geleceğin teminatı çocuklarımızı ve gençlerimizi birey olma bilincine sevk eden, onların birer vatandaş olarak ülkelerine, milletlerine ve insanlığa faydalı olma bilinciyle yetişmelerini sağlayan bir eğitim sistemi oluşturmaktır.
Özellikle son 10 yılda eğitim sisteminde oluşturduğumuz reformların sonucunda, eğitim sistemi daha modern ve daha özgürlükçü bir yapıya kavuştu. Bireyler arasında din, dil, ırk, cinsiyet ayrımı yapılmadan çocuklarımız, değerlerinden ayrılmayarak daha eşit, daha özgür eğitim haklarına kavuştular.
Milli Eğitim Bakanlığının iktidarımız döneminde eğitimde teknolojiyi ve birimi ön plana çıkarma çalışmaları hızla devam etmiş eğitimde hem fiziki koşullara hem de kaliteye yönelik ciddi atılımlar yapılmıştır. Türkiye’nin her köşesine eğitim olanakları ulaştırılmaya çalışılmıştır Türk Eğitim sistemi okul öncesinden yükseköğretime, yaygın eğitimi de içerecek şekilde yeniden ele alınmakta; eğitim ve öğretim süreçlerinin hayat boyu öğrenmeyi dâhil eden anlayış içerisinde yeniden yapılanmaktadır. Bu yapılanma sürecinde pek çok değişikliğe gidilmiştir. Son dönemde yapılan yasal düzenlemelerle 4+4+4 olarak bilinen kanunla 8 yıllık kesintisiz zorunlu eğitim yerine 12 yıllık zorunlu kademeli eğitime geçilmiştir.

-İlkokula başlama yaşı 60 aya ve zorunlu olarak 66 aya
indirildi.
-Üniversiteye girişteki okul katkı payı kaldırıldı.
-Üniversiteye girişteki katsayı farklılıkları giderildi.
-Ortaokulda başlamak üzere Kur’an’ı Kerim, Hz. Muhammed
(s.a.v.)’in hayatı ve çeşitli dersler seçmeli hale
getirildi.
-Ortaokullar ile İmam Hatip Ortaokullarında lise eğitimini destekleyecek şekilde öğrencilerin yetenek, gelişim ve tercihlerine göre seçimlik dersler oluşturuldu.

Yasal dönüşümlerle birlikte, eğitimde alınan yolun en temel nedenlerinden biri ülkemizin son on yılda eğitime ayırdığı kaynaklardaki büyük artışın sonucudur. Milli Eğitim Bakanlığının 2002 yılındaki bütçesi 7,5 milyar TL iken, 2014 yılı için 55,7 milyar TL olarak öngörülmüştür.2002 yılına göre artış oranı %642,6 olmuştur. Türkiye’nin AR-GE bütçesi 2002 yılında 57 milyon 670 bin TL, 2024 yılı için 2 milyar 800 milyon TL öngörülmüştür. Her öğrenciye eğitimde fırsat ve imkân eşitliğine yönelik olarak ücretsiz ders kitabı dağıtılmıştır. Öğrencilerimiz eğitim-öğretim yılı başında ücretsiz dağıtılan ders kitaplarını okula başladığı gün masalarında hazır olarak bulurlar.
Eğitim sisteminde okul öncesinden yükseköğretime, yaygın eğimi de içerecek şekilde son on yılda tüm eğitim kademelerinde, hızlı bir okullaşmaya gidilmiştir. Son on yılda yapılan derslik sayısı yaklaşık 230.000 civarındadır. Aynı gelişme okul başına düşen öğrenci sayısı ve öğretim başına düşen öğrenci sayılardaki azalışlarda görülmektedir.

Son yıllarda eğitimdeki okullaşma oranının yükselmesi, yükseköğretime olan talebi de arttırmaktadır. Bu yoğun talebi karşılamak üzere 2003 yılından bu güne kadar yükseköğretime yapılan büyük yatırımlar, ülkemizin her iline yaygınlaştırılan üniversiteler ve vakıf üniversitelerinin de kurulmasının desteklenmesi ile özellikle son on yıllık sürede çok önemli ilerlemeler sağlanmıştır. 2002 yılında 53 devlet, 23 vakıf olmak üzere üniversite sayısı 76 iken, 2003-2013 yılları arasında 51’i devlet, 48’i vakıf üniversitesi olmak üzere 99 yeni üniversitenin kurulması ile toplam üniversite sayısı 104 devlet, 72 vakıf olmak üzere 176’ya ulaşmıştır. Yeni kurulan 51 üniversiteye 105.933 kadro ihdas edilmiştir.
AK Partili yıllarda engellilerimiz de eğitime verilen desteklerden faydalanmışlardır. Görme, ortopedik, işitme, dil, konuşma, ses bozukluğu, zihinsel ve ruhsal engelli bireylerden, özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından destek almaları uygun görülenlerin eğitim giderlerini sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın 1 Haziran 2006 tarihinden itibaren Bakanlığımız bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanmaktadır. 2006 yılından 2013 sonuna kadar toplam 6.934.586.568 TL ödeme yapılmıştır.

Dünyada pek çok ülkenin de ilgiyle izlediğini Eğitimde Fatih (Fırsatlar Araştırma ve Teknoloji İyileştirme Harekâtı) projesi uygulanmaya başlanmıştır.
-Tüm derslikler etkileşimli tahta ve internet altyapısı
-Her okulda fotokopi makinesi
-Her öğretmene ve 5. sınıftan 12. sınıfa kadar eğitim kademesinde yer alan tüm öğrencilere tablet bilgisayar seti dağıtılmasının hedefleyen proje, dünyanın önde gelen eğitim projeleri arasında yer almaktadır.
Bakanlığımız yine pek çok projeyi yürütmüş ve yürütmeye devam etmektedir.
-Haydi Kızlar Okula
- Her Çocuk Başarır
-Okullar Hayat Olsun
-Türkiye Hayat Boyu öğrenmenin geliştirmesi projesi
-Okulları zenginleştirilmiş kütüphaneler (Z-kütüphaneler)
gerçekleştirdiğimiz projelerden birkaç tanesidir Eğitimdeki bugüne kadar yapılan gelişmelerle asla yetinilmemelidir. Millî eğitime hala yapısal reformlara ihtiyacı vardır.
Çünkü dünya değişiyor, aracılar değişiyor, Türkiye’nin ihtiyaçları olağanüstü bir dinamizm içinde yenileniyor. Bu dönüşüm ve değişimin kaçılmaz sonucu olarak. Milli Eğitim Bakanlığımız da Cumhuriyet’in 100. yılı olan 2023 için, eğitim sistemimizin vizyon, politika ve hedeflerini yeniden belirlemiştir.

Vizyonumuz;
Cumhuriyetimizin 100. yılında; istikrarlı büyüyen,
bölgesel ve küresel ölçekte rekabet gücüne sahip,
dünyanın gelişmiş ilk on ülkesinden biri olacak,
bölgesinde lider Türkiye’de nitelikli ve donanımlı bireylerin
yetiştirilmesine uygun eğitim imkânlarını ve
ortamlarını planlı, sistemli ve sürekliliğini de koruyacak
şekilde herkes için sağlamaktır.
Ulusal ve uluslararası düzeyde eğitim vizyonuna ilişkin
yaklaşım ve çalışmalara bakıldığında Türkiye Cumhuriyetinin
100. yılına denk gelen 2023 eğitim vizyonunda
bugüne yansıyan görüntü eğitim yapısı, ekonomisi ve
finansmanı, felsefesi ve işlevi bakımından büyük öneme
haiz olduğu açıktır.

Bu kapsamda eğitim yapısı;
• Eğitim süreçlerinin esnek bir yapıya kavuşacağı,
• Hayat boyu eğitim ve öğretimin önem kazanacağı,
• Bireyin kazandığı her tür yeterliliğin değerlendirildiği
sistemlerin kurulduğu,
• Sertifikalı eğitim modelinin ağırlık kazanacağı,
• Eğitim taleplerinin çeşitlenerek artacağı
öngörülmektedir.

Bilgi çağının oluşturduğu şartların eğitim yapılarında neden olduğu en önemli değişim ve dönüşüm, “eğitim sistemlerinin esnekliği” yönünde olmuştur.m Bu durum, süresi kısa, çeşitliliği fazla ve sürekli değişim gösterebilen eğitim taleplerinin olacağı anlamına gelmektedir.

Bu doğrultuda eğitimin işlevi;
• Erken çocukluk eğitimini de içine alan sürekli eğitimin yaygınlaşacağı,
• Eğiticinin işlevi ve niteliğinin değişeceği,
• Meslek odaklı eğitimden veri odaklı eğitime geçileceği,
• Eğitimin içeriğinin çeşitleneceği,
• Üretkenliği geliştiren tekniklerin eğitim sürecinde aktif olarak kullanılacağı,
• Mekân ötesi eğitimin yaygınlaşacağı gibi değişimler göstereceği, öngörülmektedir.

Bakanlığımızın 2023 vizyonuna uygun olarak benimsediği temel amaç ve politikalar;
• 652 sayılı KHK çerçevesinde Türk Eğitim Sisteminin
ve yönetiminin ülkenin insan kaynaklarının en etkin
biçimde gelişmesini destekleyecek yapı ve işleyişe
kavuşturulması,
• Eğitim fırsat ve imkânlarının herkes için erişilebilir
kılınması, özellikle kadın ve çocukların da içerisinde yer
aldığı dezavantajlı kesimlerin eğitime erişimlerinde
pozitif ayrımcılık uygulamalarının yaygınlaştırılması,
• Kaliteli mesleki ve genel akademik eğitim fırsat ve
imkânlarının yaygınlaştırılması,
• İnsanımız için hayat boyu öğrenmenin çeşitli yaş ve
meslek grupları için daha etkin kılınması,
politika ve stratejilerimizin esasını oluşturmaktadır.
Bu yapısal değişim ve dönüşümle; toplumun tüm
kesimlerinde farkındalık oluşturmak, etkin katılımcılığın
artışı, sorumluluk bilinci ve sosyal sinerji ile
dinamik ve sürdürülebilir kalkınma, küresel rekabet
yeteneği yüksek bireylerden oluşan bir toplumun
gerçekleşmesi amaçlanmaktadır.
Cumhuriyetimizin 100. Yılında Türkiye,
• Zorunlu eğitimin okulöncesi eğitimden başlayarak
temel eğitimi ve orta öğretimi kapsayacak şekilde
yapılandırıldığı,
• Tüm eğitim kademelerinde okul terklerinin ve öğrenci
barınma sorunlarının en aza indirildiği, güvenli eğitim
ortamlarının sağlandığı,
• Öğrenci başına yapılan eğitim harcamalarının yükseldiği,
• Kadın ve çocukların da içerisinde yer aldığı dezavantajlı
kesimin eğitimde azami faydalandırıldığı,
• 0-4 yaş gurubu çocukların ve anne-baba eğitim imkânlarının
yaygınlaştığı,
• Okuma-yazma bilmeyen tüm fertlerin okuryazar hale
geldiği,
• Bilgi temelli topluma dönüşümün sağlandığı,
• Derslik başına düşen öğrenci sayısının ortalama 25
öğrenciye düştüğü,
• Tüm okulların fiziki ve teknolojik altyapı sorunlarının
giderildiği, okul bütçelerinin oluşturulduğu ve uluslararası standartlarda özgün okul binalarının yaygınlaştırıldığı,
• Eğitim kurumlarının öğrenci ve veliler için cazibe merkezi
haline geldiği,
• Okul ve kurumlarımızda katılımcı, insan odaklı yönetişim
anlayışının yerleştiği,
• Okul ve kurumlarımızın kurumsal performanslarının
ölçülebildiği, uluslararası geçerliliği olan kalite güvence
sisteminin oluşturulduğu,
• Öğretmen yetiştirme ve istihdam dengesinin kurulduğu,
• Çok yönlü, çağın gerektirdiği bilgi ve becerilerle donanmış,
yeterlilikleri belirlenmiş, nitelikli öğretmen ve
yöneticilerin yetiştiği,
• Performansa dayalı atama ve görevde yükselmelerin
hayata geçirilerek performans yönetim modelinin
kurumlarımıza yerleştiği,
• Eğitim teknolojilerinin derslerde etkin olarak kullanıldığı,
bilgiye her zaman ve her yerden erişimin sağlandığı,
• Dijital okur-yazarlığın yaygınlaştığı,
• Öğrencilerimizin ortaöğretimden en az bir
yabancı dili etkin bir şekilde öğrenerek mezun
olduğu,
• Öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda
yönlendirildiği, geliştirilen programlara uygun
ölçme ve değerlendirme mekanizmalarının
işlediği,
• Öğrencilerin bilimsel araştırmaya, girişimciliğe,
yenilikçiliğe yatkın, değerlere duyarlı, sağlıklı
yaşam becerilerini kazandığı,
• Bireylere ortak insani değerlerin ve değer
farklılıkların zenginlik olduğu bilinci kazandırılarak;
öğretmen ve öğrencilerimizin millî, manevi,
insani, ahlaki, kültürel ve demokratik değerler
eğitimi alarak yetiştiği,
• Özel eğitim gerektiren tüm bireyler ve ailelerinin
okulöncesinden yükseköğretime kadar
eğitime erişiminin sağlandığı,
• Yükseköğrenim görmek isteyen herkesin taleplerinin
karşılandığı,
• Uzaktan eğitim-öğretim imkânlarının yaygınlaştığı,
• Uluslararası geçerliliğe sahip, genel ve mesleki
yeterliliklere dönük eğitimler verildiği, kredi transfer
sisteminin gerçekleştiği,
• İstihdam imkânlarının arttığı, mesleki eğitim-insan
gücü-istihdam ilişkisinin güçlü bir şekilde kurulduğu,
mesleki eğitime özel sektörün etkin olarak katıldığı,
daha fazla kadın işgücünün ekonomiye kazandırıldığı,
• Beyin göçünün önlendiği ve geri dönüşün sağlandığı,
• Yeni kurulan üniversiteler başta olmak üzere akademik
personelin yetiştirildiği ve öğrenci kapasitelerinin
artırıldığı,
• Üstün yetenekli bireylerin eğitimine daha çok önem
ve özen gösterildiği,
• Artan ve çeşitlenen eğitim taleplerinin karşılanarak
eğitimde kalite ve başarının sürekli yükseldiği, sınav
odaklı yapının ortadan kalktığı,
• Bakanlık merkez teşkilatının yeniden yapılandırılma
süreci içerisinde, taşraya yetki devri yapıldığı, e-yazışma,
e-arşiv, e-kütüphane vb sistemlerinin uygulandığı,
• Hayat boyu öğrenme imkânlarının yaygınlaştırıldığı,
• Eğitimde, öğretimde, yönetimde ve vatandaşlar
arasında bilişim teknolojilerinin kullanımının en yüksek
seviyeye ulaştığı,
bir ülke olacaktır.

2023 Eğitim Göstergeleri
Türk eğitim sisteminin 2023 vizyonu doğrultusunda öncelikli eğitim göstergelerine yönelik hedefleri Tablo 1’de yer almaktadır.
Büyük işler başarmak için büyük düşünmek gerekir. Millî Eğitim Bakanlığı, örnek ve öncü misyonuyla, Türkiye’nin 2023 vizyonuna erişme yolunda ciddi sorumluluklar alacak ve bu süreçte önemli görevler icra edecektir.


Bakanlığımız yeni Türkiye temellerinin eğitimle atılacağının
bilinci ve sorumluluğuyla Cumhuriyetin 100. yılına
hazırlanmaktadır. Eğitimde niceliğin ve niteliğin arttırılmasıyla
toplumun tüm kesimlerin kapsayan esnek,
kişinin yeterliliklerini en üst düzeyde değer alandır.
Sistemle ve sürekli bir eğitim sistemiyle çocuklarımızın
bizim ve dünyanın geleceğine yön vereceklerdir.
2014-2015 eğitim öğretim yılının ülkemize hayırlı
olmasını temenni ediyorum, öğretmenlerimiz ve öğrencilerimiz
başta olmak üzere tüm eğitim camiasına
başarılar diliyorum.



                                                                        Orhan Erdem / Milli Eğitim Bakanı Yardımcısı

Yazıyı Eylül 2014 sayımızda okuyabilirsiniz...